USG tkanki tłuszczowej w diagnostyce otyłości i chorób metabolicznych

Tkanka tłuszczowa jest stałym elementem budowy ludzkiego ciała i jest konieczna do jego prawidłowego funkcjonowania. Jednak przy jej nadmiernej ilości, może mieć negatywny wpływ na organizm, sprzyjając zaburzeniom metabolicznym,chorobom sercowo-naczyniowym i stanom zapalnym.

Zastosowanie USG w ocenie tkanki tłuszczowej

Tkanka tłuszczowa w organizmie gromadzi się między innymi w tzw. tkance podskórnej powłok jamy brzusznej, stanowiąc część ściany chroniącej narządy jamy brzusznej. Tkankę tą można podzielić na dwie warstwy:

• warstwę powierzchowną tłuszczu podskórnego 
• warstwę głęboko położonego tłuszczu przedotrzewnowego                                                                                                              

Obie warstwy tłuszczu różnią się między sobą, mają inną budowę i funkcję. W wielu badaniach stwierdzono również, że nieprawidłowy stosunek ich grubości wpływa negatywnie na organizm, między innymi zwiększając ryzyko chorób metabolicznych i sercowo-naczyniowych. Dzięki badaniu USG można dokładnie zmierzyć grubość warstw tkanki tłuszczowej i określić ich wzajemny stosunek.

Przygotowanie do badania i sposób badania

USG tkanki tłuszczowej podskórnej jest elementem USG powłok brzusznych. Jest badaniem nieinwazyjnym, bezbolesnym i nie wymaga szczególnego przygotowania. Utrudnieniem badania może być nasilone owłosienie brzucha. W takiej sytuacji wskazana jest wcześniejsza depilacja badanego obszaru.

Badanie jest wykonywane w pozycji leżącej na plecach. Lekarz za pomocą sondy USG dokonuje dwóch pomiarów tkanki tłuszczowej w okolicy nadbrzusza, pod wyrostkiem mieczykowatym.  Następnie liczy ich współczynnik za pomocą wskaźnika tzw. abdominal wall fat index. Określa on stosunek najgrubszej warstwy tłuszczu przedotrzewnowego do najwęższej tłuszczu podskórnego.

Wartości indeksu powyżej 1 wskazują na tzw. otłuszczenie trzewne, poniżej 1 otłuszczenie podskórne. 

Po co robi się badanie USG tłuszczu jamy brzusznej?

Badanie to ma udowodnione znaczenie w prognozowaniu:

• zaburzeń lipidowych np. hipercholesterolemi
• zaburzeń metabolizmu glukozy np. insulinooporności, cukrzycy
• chorób naczyniowo-sercowych np. niedokrwienia serca, miażdżycy tętnic

Badanie jest również wykorzystywane jako element kontroli grubości tkanki tłuszczowej u osób w trakcie odchudzania.

Ocena tkanki tłuszczowej jest również wymagana przed zabiegiem liposukcji czyli odsysania tłuszczu.

Czy stosunek warstw tkanki tłuszczowej może się zmieniać?

Tak. Szczególny, pozytywny wpływ na procentowy stosunek obu warstw tkanek tłuszczowych ma zdrowy styl życia.  

Na wygląd tkanki tłuszczowej mają wpływ również różne stany fizjologiczne i chorobowe, np. ciąża i okres okołoporodowy, przyjmowane leki, zaburzenia czynności tarczycy i inne.

Czy osoby szczupłe też mogą mieć za dużo tkanki tłuszczowej trzewnej?

Tak, osoby szczupłe również mogą mieć za dużą ilość tkanki tłuszczowej trzewnej, a ze względu na ich figurę, rzadziej są badane pod kątem nieprawidłowości metabolicznych i ich diagnostyka jest często opóźniona.

U osób szczupłych ze względu na cienką warstwę tłuszczu podskórnego wyniki stosunku obu rodzajów tkanek tłuszczowej mogą być niemiarodajne. W tej sytuacji bardziej wartościowym pomiarem jest grubość warstwy tłuszczu przedotrzewnowego, u którego wartość nie powinna być większa od 8 mm. 

Mam za dużo tkanki tłuszczowej trzewnej - co dalej?

Jeśli stwierdzono u Ciebie nadmierną ilość tkanki tłuszczowej trzewnej, jest to moment kiedy trzeba bliżej przyjrzeć się swojemu organizmowi i zrobić badania kontrolne. Wynik badania USG powinno się skonsultować z lekarzem np. internistą lub specjalistą medycyny rodzinnej.

Może on zlecić dodatkowe badania m.in. poziom cholesterolu, glukozy, trójglicerydów, hormonów (szczególnie TSH),  sprawdzić ciśnienie krwi. 

W redukcji tkanki tłuszczowej bardzo pomocny jest również dietetyk lub psychodietetyk, który pomoże przyjrzeć się sposobowi odżywiania i doradzić w doborze odpowiedniej diety.

Kontrola tkanki tłuszczowej pod opieką specjalistów

Zwiększony obwód brzucha, nieprawidłowe wyniki badań, ociężałość, zmęczenie - nie ignoruj sygnałów, które Cię niepokoją. 

Wczesna diagnoza i interwencja to klucz do dbania o swoje zdrowie. Umów się na wizytę w Centrum Medycznym MediUSG - nasi specjaliści pomogą zdiagnozować problem i zaproponują odpowiednie rozwiązanie. 

Disclaimer: Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady medycznej. W celu uzyskania diagnozy lub planu leczenia, skonsultuj się z lekarzem.

Piśmiennictwo

A. Smerczyński: Ultrasonografia powłok brzusznych , Medipage Warszawa 2022

Azzi, Lafreniere, Gilardini, Hemmerlig Ultrasonography techinique in abdominal subcutaneous adipose tissue measurement: a systemic review J Ultrasoud Med 2018 

Vichaos, Hatziioannou, Pareles, Parrea, Sonografic assessment of regional adposity Am J Roentgenol 2007